Azərbaycan xalqı hər il 21 mart tarixini Novruz bayramı – baharın gəlişi kimi, Dünya Birliyi isə Beynəlxalq Meşə Günü və Beynəlxalq Daun Sindromu Günü kimi qeyd edir. Eləcə də bu gün görkəmli azərbaycan şairi Səməd Vurğun, "O olmasın, bu olsun" filmində baş rolu ifa etmiş aktyor Əliağa Ağayev, opera müğənnisi Rübabə Muradova, əfsanəvi avtoyarış ustası Aytron Senna və digər məşhur şəxslər anadan olublar.


Novruz


novruz


Novruz bayramı qış fəslinin bitməsi və baharın gəlişi münasibəti ilə qeyd olunur. Bu, Azərbaycan xalqının özündə bir çox adət-ənənələrini, milli-mənəvi dəyərlərini sevimli bayramıdır. Novruzun bayram edilməsi yeni ilin gəlişi, baharın ilk günü kimi təcəssüm olunur. Alimlərin fikrincə bu bayramın tarixi çox qədimdir. Elmi araşdırmalara əsasən, Novruz bayramının kökü lap qədimlərə - Zərdüşt peyğəmbərin dövrünə gedib çıxır. Alimlərin fikrincə, bayramın ən az 3700, ən çox 5000 yaşı var.
Ənənələrə görə, bayramın ilk günündə hamı evdə olmalıdır. Xalq arasında deyirlər, əgər Novruzun ilk gününü evdə olmasan, yeddi il evdə olmayacaqsan.


* * *


Beynəlxalq Daun Sindromu Günü


daun


21 mart Beynəlxalq Daun Sindromu Günüdür. İlk dəfə bu gün 2006-cı ildə Cenevrə universitetində yunan genetiki Stilianos Antonarakisin təklifi ilə keçirilib. Palma de Mayorkada keçirilən Daun sindromu üzrə VI Beynəlxalq simpoziumda "Daun sindromu" Avropa və dünya assosasiyalarının təşəbbüsü ilə 21 mart tarixinin Beynəlxalq Daun Sindromu Günü kimi elan olunması qərara alınıb. Bu günün ilin üçüncü ayının iyirmi birinci günündə qeyd olunması Daun sindromunda 21-ci xromosomun üçlü surəti ilə əlaqəlidir.


* * *


Səməd Vurğun


samad_vurgun


XX əsrin görkəmli Azərbaycan şairi, 1956-cı ildə təsis olunmuş Azərbaycan Xalq Şairi adının ilk sahibi. Eyni zamanda klassik janrın tərcüməçisi, dramaturq, ictimai xadim və alim.
Səməd Vurğun Vəkilov 21 mart 1906-cı ildə Azərbaycanın Qazax rayonunun Salahlı kəndində anadan olub. Vurğun onun təxəllüsü olub, Azərbaycan dilində "aşiq" mənasını verir. Vurğunun yaradıcılığı çoxşaxəlidir, o, özündə təkcə poema və lirikanı deyil, həm də poetik dramaturgiyanı birləşdirir. Onun tərcümə sahəsindəki fəaliyyəti də uğurlu olub. "Yevgeniy Onegini" tərcüməyə görə Səməd Vurğun 1937-ci ildə "Puşkin medalı" ilə təltif olunub. Daha sonra o, Ş.Rustavelinin ("Pələng dərisi geymiş pəhləvan"), Nizami Gəncəvinin ("Leyli və Məcnun"), M.Qorkinin ("Qız və ölüm"), T.Şevçenkonun ("Korlanmış", "Katerina") əsərlərini, Xaqaninin rübailərini, M.Lermontovun şerlərini və s. Azərbaycan dilinə tərcümə edib.
1938-ci ildə Səməd Vurğun XVIII əsrin məşhur azərbaycan klassik şairi Molla Pənah Vaqifin həyat və mübarizəsinə həsr olunmuş "Vaqif" dram poemasını yazıb. Şairin şerlərinə çoxlu mahnılar bəstələnib, "Vaqif" dramı və "Aygün" poemasının əsasında isə opera yazılıb.
Səməd Vurğunun şerlərinin lakonikliyi və üslubu Azərbaycan poeziyasının inkişafına böyük töhfə verib. Vurğunun əsərləri müasir Azərbaycan dilinin nümunəsi hesab olunur və o, dilimizə yeni sözlər gətirməklə də xatırlanır.


* * *


Əliağa Ağayev


Алиага_Агаев_2


Azərbaycanlı aktyor Əliağa Ağayev 21 mart 1913-cü ildə Bakıda anadan olub. Onun ilk rolu Mirzə Fətəli Axundovun "Hacı Qara" komediyasında Hacı Qara rolu olub. Professional səhnədə ilk ifası "Kapitan Qrantın uşaqları" dramında (Jül Vernin eyni adlı romanı əsasında) Jak rolu olub. Bu aktyorun həm teatrda, həm də filmlərdə rol alması üçün trampilin olub.
Azərbaycanın hüdudlarından kənarda ona şöhrət gətirən isə Üzeyir Hacıbəyovun eyni adlı operettası əsasında çəkilmiş "O olmasın, bu olsun" filmində Məşədi İbad rolu olub. Əliağa Ağayev qısa zaman ərzində məşhur olur. Onu hər yerdə tanıyırdılar. Müasirləri xatırlayır ki, yoldan keçənlər onu yolda saxlayıb, "mən nə qədər, nə qədər qoca olsam da, dəyərəm min cavana..." mahnısını ifa etməyə xahiş edirdilər.
1961-ci ilin payızında o, səhnəsində 22 il oynadığı Azərbaycan Akademik Dram teatrının kollektivinə qəbul olunub. Aktyor 3 noyabr 1983-cü ildə bayram süfrəsi arxasında gülərək və dostlarına lətifələr danışan zaman dünyasını dəyişib.


* * *


Rübabə Muradova


Rubaba


Azərbaycanın opera müğənnisi (metso-soprano) Rübabə Muradova 21 mart 1933-cü ildə Ərdəbildə (İran) anadan olub.
1947-ci ildən müxtəlif yerli teatrlarda çıxış edib. 1954-cü ildə musiqi məktəbini bitirdikdən sonra o, Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında işləməyə başlayıb. Rübabə Muradovanın ən məşhur ifası Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasında Leyli rolu olub. O zamanların ən məşhur hiti Rübabə Muradovanın ifasında tanınmış azərbaycan şairi Şəhriyarın poemasına yazılmış "Heydər babaya salam" mahnısıdır. Onun tamaşaları da hər zaman öz emosionallığı ilə seçilib, Muradovanın səhnə yoldaşları bunu sovet dönəmində İran-Azərbaycan sərhədinin bağlı olması səbəbindən Vətəninə - Ərdəbilə duyduğu həsrəti ilə izah edirdilər.


* * *


Hüseynağa Sadıqov
Azərbaycanın kino və teatr aktyoru Hüseynağa Sadıqov 21 mart 1914-cü ildə Bakıda anadan olub. 1931-ci ildən başlayaraq 50 il ərzində Azərbaycan Gənc Tamaşaçıların Bələdiyyə Teatrında çalışıb. O, səhnə fəaliyyətinə Xoruz baba və Piri baba rolları ilə başlayıb. Aktyorun sevimli rolları "Anacan" tamaşasında Səlim və "İki cənabın qulluqçuları" tamaşasında Truffaldino olub. Teatrdan başqa Sadıqov "Yoldaşım mənim, uşaqlarım mənim", "Alma kimi alma", "Bərabər çörək", "Ələddinin sehirli çırağı", "Dörd bazar", "Sehirli xalat" və s. filmlərdə də çəkilib.
Hüseynağa Sadıqov 30-dan çox filmdə çəkilib, onların bir çoxu epizodik rollar olub. Sadıqovun baş rolda çəkildiyi sonuncu film "Babamızın babasının babası" adlanır.


Pulsuz abunə: We & World Economics wem_rss
Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin: wem_tw wem_ld wem_inst wem_fb